مجله بلاگ
چطور شرکت پیمانکار شبکه سازمانی انتخاب کنیم؟ شش معیار و جدول امتیازدهی
سه پیشنهاد قیمت برای اجرای شبکه روی میز است: یکی ارزان، یکی گران و یکی وسط. هر سه می‌گویند «اجرای کامل شبکه». مشکل این است که این سه پیشنهاد معمولاً سه کار متفاوت را قیمت داده‌اند و از روی عدد آخر نمی‌شود فهمید کدام همان کاری است که شما لازم دارید. این مقاله توضیح می‌دهد چطور شرکت پیمانکار شبکه سازمانی انتخاب کنیم: شش معیاری که پیشنهادها را قابل‌مقایسه می‌کند، سؤال‌هایی که باید پیش از امضا بپرسید، و یک جدول امتیازدهی که خودتان پر می‌کنید.
چرا مقایسه قیمت کافی نیست
قیمت پروژه شبکه از سه بخش ساخته می‌شود: تجهیزات، اجرا و آنچه بعد از تحویل می‌ماند (مستندات، گارانتی، پشتیبانی). پیشنهاد ارزان‌تر معمولاً در یکی از این سه بخش کم گذاشته است: تجهیزات رده پایین‌تر، اجرای بدون تست و برچسب، یا تحویلی که بعد از آن هیچ‌کس نمی‌داند شبکه چطور تنظیم شده است. هزینه این کمبودها بعداً و با قطعی، عیب‌یابی طولانی و بازسازی پرداخت می‌شود.
پس هدف انتخاب ارزان‌ترین پیشنهاد نیست؛ هدف این است که پیشنهادها هم‌دامنه شوند تا مقایسه منصفانه باشد. شش معیار زیر همین کار را می‌کنند.
معیار ۱: آیا قبل از قیمت دادن، سؤال پرسید؟
پیمانکاری که بدون بازدید محل و بدون پرسیدن درباره تعداد کاربر، سرویس‌ها، برنامه رشد و محدودیت‌های ساختمان قیمت می‌دهد، در واقع قیمت یک شبکه فرضی را داده است. نشانه‌های یک نیازسنجی جدی:
- بازدید محل یا دست‌کم بررسی نقشه ساختمان و مسیرهای کابل
- سؤال درباره تعداد کاربر فعلی و آینده، تلفن، دوربین، وای‌فای و سرورها
- سؤال درباره سرویس‌هایی که نباید قطع شوند و زمان مجاز توقف
- پرسیدن اینکه بعد از تحویل، چه کسی شبکه را نگه می‌دارد
فهرست سؤال‌هایی که خودتان هم باید پیش از کابل‌کشی جواب داشته باشید، در مقاله هفت سؤال پیش از کابل‌کشی شبکه آمده است.
معیار ۲: استاندارد اجرا و تست
کابل‌کشی و نصب، بخش نامرئی شبکه است و بعد از بسته شدن داکت‌ها دیگر کسی آن را نمی‌بیند. برای همین باید پیش از قرارداد روشن شود:
- کابل‌کشی طبق کدام استاندارد اجرا می‌شود (مثل TIA-568) و رده کابل چیست
- آیا همه مسیرها پس از اجرا تست می‌شوند و گزارش تست تحویل داده می‌شود
- آیا همه پریزها، پچ‌پنل‌ها و کابل‌ها برچسب می‌خورند
- چیدمان رک و مدیریت کابل چطور است
پیشنهادی که درباره تست و برچسب‌گذاری چیزی ننوشته، احتمالاً آن را انجام نمی‌دهد. توضیح کامل در مقاله کابل‌کشی ساخت‌یافته آمده است.
معیار ۳: پیشنهاد شفاف و جزءبه‌جزء
یک پیشنهاد قابل‌مقایسه، فهرست اقلام (BOM) دارد: برند و مدل هر تجهیز، تعداد، گارانتی، و جدا از آن، هزینه اجرا. عبارت‌هایی مثل «سوئیچ مناسب» یا «تجهیزات اکتیو» بدون مدل، مقایسه را غیرممکن می‌کند و دست پیمانکار را برای جایگزینی ارزان‌تر باز می‌گذارد.
همچنین بپرسید چه چیزهایی داخل قیمت نیست: کندن و ترمیم دیوار، تجهیزات برق، خطوط اینترنت، لایسنس نرم‌افزار. عوامل هزینه در مقاله هزینه راه‌اندازی شبکه سازمانی توضیح داده شده است.
معیار ۴: تیم ثابت یا پیمانکار موردی؟
پرسیدن این سؤال ساده، خیلی چیزها را روشن می‌کند: «چه کسانی پروژه را اجرا می‌کنند و چه کسی بعد از تحویل جواب تلفن را می‌دهد؟» اگر اجرا به نیروی موردی سپرده شود، کسی که شبکه را ساخته معمولاً همان کسی نیست که سال بعد عیب‌یابی‌اش می‌کند. سابقه کار، تخصص تیم در شبکه، سرور و امنیت، و اینکه چند پروژه هم‌زمان در دست دارند، همه در کیفیت و زمان‌بندی اثر دارند.
معیار ۵: تحویل و مستندات
شبکه وقتی واقعاً مال شماست که بدون پیمانکار هم بتوان فهمید چطور کار می‌کند. در قرارداد بنویسید که در تحویل این‌ها داده شود:
- نقشه شبکه (منطقی و فیزیکی) و جدول آدرس‌دهی
- فهرست تجهیزات با سریال و تاریخ گارانتی
- گزارش تست کابل‌کشی
- نسخه پشتیبان تنظیمات همه تجهیزات
- رمزهای مدیریتی، تحویل‌شده به شخص مشخصی در سازمان
پیمانکاری که از تحویل رمزها و تنظیمات خودداری می‌کند، شما را به خودش وابسته می‌کند؛ این را پیش از امضا روشن کنید.
معیار ۶: بعد از تحویل چه می‌شود؟
شبکه بعد از راه‌اندازی تازه شروع به کار می‌کند. بپرسید دوره گارانتی اجرا چقدر است، خرابی در آن دوره چطور رسیدگی می‌شود، و آیا امکان قرارداد پشتیبانی با زمان پاسخ مکتوب وجود دارد. «هر وقت مشکلی بود زنگ بزنید» تعهد نیست؛ تعهد یعنی عددی که بشود اندازه گرفت. مقاله SLA و زمان پاسخ در قرارداد پشتیبانی اجزای این تعهد را توضیح می‌دهد و چک‌لیست قرارداد پشتیبانی شبکه بندهایی را که باید پیش از امضا بخوانید فهرست می‌کند.
جدول امتیازدهی: پیشنهادها را کنار هم بگذارید
به هر پیشنهاد در هر معیار از ۱ تا ۵ نمره بدهید، نمره را در وزن ضرب کنید و جمع بزنید. وزن‌ها پیشنهادی‌اند؛ اگر برای شما پشتیبانی بعد از تحویل مهم‌تر است، وزنش را بیشتر کنید.
| معیار | وزن | پیشنهاد الف | پیشنهاد ب | پیشنهاد ج |
|---|---|---|---|---|
| ۱. نیازسنجی و بازدید | ۱۵٪ | |||
| ۲. استاندارد اجرا و تست | ۲۰٪ | |||
| ۳. شفافیت پیشنهاد و فهرست اقلام | ۱۵٪ | |||
| ۴. تیم و سابقه | ۱۵٪ | |||
| ۵. تحویل و مستندات | ۱۵٪ | |||
| ۶. گارانتی و پشتیبانی بعد از تحویل | ۲۰٪ | |||
| جمع وزنی | ۱۰۰٪ |
بعد از امتیازدهی، قیمت را کنار نمره بگذارید. پیشنهادی که نمره بالاتر و قیمت کمی بیشتر دارد، معمولاً در طول عمر شبکه ارزان‌تر تمام می‌شود.
یک مثال فرضی: سه پیشنهاد، یک تصمیم
فرض کنید برای دفتری با حدود ۴۰ کاربر سه پیشنهاد گرفته‌اید. اعداد زیر فرضی‌اند و فقط روش محاسبه را نشان می‌دهند:
| معیار (وزن) | الف: ارزان | ب: متوسط | ج: گران |
|---|---|---|---|
| نیازسنجی (۱۵٪) | ۱ | ۴ | ۵ |
| اجرا و تست (۲۰٪) | ۲ | ۴ | ۵ |
| شفافیت پیشنهاد (۱۵٪) | ۲ | ۵ | ۴ |
| تیم و سابقه (۱۵٪) | ۲ | ۴ | ۵ |
| مستندات (۱۵٪) | ۱ | ۴ | ۴ |
| پشتیبانی (۲۰٪) | ۱ | ۴ | ۴ |
| جمع وزنی از ۵ | ۱٫۵۰ | ۴٫۱۵ | ۴٫۵۰ |
محاسبه برای پیشنهاد ب: (۴×۰٫۱۵) + (۴×۰٫۲۰) + (۵×۰٫۱۵) + (۴×۰٫۱۵) + (۴×۰٫۱۵) + (۴×۰٫۲۰) = ۴٫۱۵. در این مثال، پیشنهاد الف عملاً از رقابت خارج است: ارزان است چون بخش بزرگی از کار را قیمت نداده است. انتخاب واقعی بین ب و ج است و اینجا قیمت تصمیم را می‌گیرد: اگر ج فقط کمی گران‌تر است، احتمالاً ارزشش را دارد؛ اگر اختلاف زیاد است، ب با نمره ۴٫۱۵ گزینه منطقی‌تری است. نکته مهم این است که حالا دارید دو پیشنهاد هم‌دامنه را مقایسه می‌کنید، نه یک عدد با یک عدد.
دامنه کار را مکتوب کنید
بیشتر اختلاف‌های بعد از قرارداد، از جمله‌هایی شروع می‌شود که در قرارداد نیامده است. در بخش دامنه کار قرارداد اجرا، دست‌کم این‌ها روشن باشد:
- تعداد و محل دقیق نقاط شبکه، تلفن، دوربین و اکسس پوینت، طبق نقشه پیوست
- رده کابل، نوع داکت و مسیرها، و اینکه کندن و ترمیم دیوار با کیست
- فهرست تجهیزات با برند، مدل، تعداد و گارانتی
- تنظیمات تحویلی: VLANها، فایروال، وای‌فای کارکنان و مهمان، دسترسی راه دور
- تست‌ها و معیار پذیرش: کابل‌ها طبق چه آزمونی قبول می‌شوند
- زمان‌بندی، مراحل پرداخت و اینکه پرداخت نهایی به تحویل مستندات بسته است
- فهرست مستندات تحویلی (معیار ۵)
- دوره گارانتی اجرا و نحوه رسیدگی به خرابی در آن دوره
- آنچه خارج از دامنه است، صریحاً نوشته شود
بستن پرداخت نهایی به تحویل مستندات، ساده‌ترین راه برای اطمینان از این است که مستندات واقعاً تحویل داده می‌شوند.
اجرا بدون خواباندن کار دفتر
اگر دفتر در حال کار است، روش اجرا به اندازه کیفیت اجرا مهم است. از پیمانکار بپرسید برنامه‌اش برای این موارد چیست:
- اجرای مرحله‌ای: کدام بخش‌ها اول اجرا می‌شوند و در هر مرحله چه چیزی قطع می‌شود.
- کار خارج از ساعت اداری: برای مراحلی که قطعی دارند، مثل جابه‌جایی رک یا تعویض سوئیچ اصلی.
- برنامه جابه‌جایی (Cutover): کاربران و سرویس‌ها چه زمانی از شبکه قدیم به جدید منتقل می‌شوند و اگر مشکلی پیش آمد، مسیر بازگشت چیست.
- یک مسئول از طرف شما: کسی که تصمیم‌های لحظه‌ای را بگیرد و به سؤال‌های پیمانکار جواب دهد.
پیمانکاری که برای این سؤال‌ها برنامه روشن دارد، معمولاً پروژه‌های مشابه را قبلاً اجرا کرده است. چک‌لیست کامل برای دفتر جدید در مقاله چک‌لیست راه‌اندازی شبکه دفتر جدید آمده است.
علامت‌های هشدار
- قیمت بدون بازدید و بدون سؤال
- تجهیزات بدون برند و مدل در پیشنهاد
- بدون اشاره به تست، برچسب و مستندات
- قیمتی خیلی پایین‌تر از بقیه، بدون توضیح
- خودداری از تحویل رمزها و تنظیمات
- نبود هیچ تعهد مکتوبی برای پشتیبانی بعد از تحویل
سؤال‌هایی که در جلسه بپرسید
- بعد از بازدید، چه چیزی در طرح شما تغییر کرد؟
- کابل‌کشی را تست می‌کنید و گزارشش را تحویل می‌دهید؟
- چه کسانی پروژه را اجرا می‌کنند و چه کسی بعد از تحویل پاسخ‌گوست؟
- در تحویل، چه مستنداتی می‌دهید؟
- اگر یک هفته بعد از تحویل مشکلی پیش آمد، چه اتفاقی می‌افتد؟
- زمان پاسخ و حضور در محل را در قرارداد می‌نویسید؟
پرسش‌های متداول
پیشنهاد ارزان‌تر همیشه بدتر است؟
نه. اما وقتی اختلاف قیمت زیاد است، باید دلیلش مشخص باشد. اگر با جدول بالا پیشنهادها هم‌دامنه شوند و باز یکی ارزان‌تر باشد، ممکن است واقعاً بهینه‌تر باشد.
آیا تجهیزات را خودمان بخریم و فقط اجرا را بسپاریم؟
ممکن است، اما مسئولیت سازگاری و گارانتی تجهیزات تقسیم می‌شود. اگر این مسیر را انتخاب می‌کنید، فهرست تجهیزات را پیش از خرید با پیمانکار اجرا هماهنگ کنید.
اجرا و پشتیبانی را به یک شرکت بدهیم؟
مزیتش این است که کسی که شبکه را ساخته، آن را می‌شناسد و بعد از تحویل نیازی به یادگیری دوباره نیست. اگر جدا می‌دهید، تحویل مستندات کامل (معیار ۵) اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
پروژه کوچک هم این همه بررسی لازم دارد؟
برای یک دفتر کوچک، همین شش معیار در یک جلسه کوتاه بررسی می‌شود. سؤال‌ها همان‌اند، فقط جواب‌ها کوتاه‌ترند.
قدم بعدی
نصیر ارتباط از سال ۱۳۸۵ شبکه و زیرساخت شرکت‌ها را اجرا و پشتیبانی می‌کند، با تیم فنی ثابت ۱۳ نفره. اگر برای دفتر جدید یا توسعه شبکه پیشنهاد می‌خواهید، دامنه کار در صفحه راه‌اندازی شبکه سازمانی آمده است و برای پشتیبانی بعد از تحویل، صفحه پشتیبانی شبکه سازمانی را ببینید. برای مشاوره رایگان با 021-74903 (داخلی فنی ۳) تماس بگیرید. همه راهکارها را در صفحه راهکارهای نصیر ارتباط می‌بینید.