رک شبکه؛ انتخاب اندازه، چیدمان، تهویه و اشتباه‌هایی که شبکه را داغ می‌کنند

در بازدیدهای شبکه، رک معمولاً اولین جایی است که وضعیت کل زیرساخت را لو می‌دهد. رکی که کابل‌هایش مثل اسپاگتی از جلو آویزان است، درش همیشه باز است چون «گرم می‌شود»، و یک سوئیچ رویش بدون پیچ گذاشته شده، تقریباً همیشه نشانه شبکه‌ای است که مستند نیست و عیب‌یابی‌اش ساعت‌ها طول می‌کشد.

این مقاله توضیح می‌دهد رک شبکه را چطور انتخاب کنید، تجهیزات را چطور بچینید، و کدام تصمیم‌های به‌ظاهر کوچک، عمر تجهیزات و زمان عیب‌یابی را تعیین می‌کنند.

استاندارد ۱۹ اینچ و یونیت

تقریباً همه رک‌های شبکه بر اساس استاندارد EIA-310 ساخته می‌شوند که عرض ریل‌های نصب را ۱۹ اینچ (۴۸۲٫۶ میلی‌متر) تعیین می‌کند. به همین دلیل هر تجهیز رکمونت از هر برندی در هر رک استاندارد جا می‌شود.

ارتفاع بر حسب یونیت (U) سنجیده می‌شود: هر U برابر ۱٫۷۵ اینچ یا ۴۴٫۴۵ میلی‌متر. رکی که «۴۲U» نامیده می‌شود، ۴۲ یونیت فضای نصب دارد. یک نکته عملی: سوراخ‌های ریل در هر یونیت سه‌تایی‌اند و فاصله‌شان یکسان نیست؛ اگر تجهیز را «بین» دو یونیت نصب کنید، فضای بالا و پایینش هدر می‌رود.

محاسبه اندازه: چند یونیت لازم دارید

فهرست تجهیزات را بنویسید و ارتفاعشان را جمع بزنید. اعداد رایج:

جمع را حساب کنید و دست‌کم ۳۰ تا ۵۰ درصد به آن اضافه کنید. سه دلیل دارد: توسعه آینده، فضای خالی برای جریان هوا بین تجهیزات داغ، و اینکه رک پر، هر تعمیر ساده‌ای را به یک عملیات پیچیده تبدیل می‌کند.

دیواری یا ایستاده

رک دیواری برای نقاط توزیع طبقات و شعب کوچک که فقط پچ‌پنل و سوئیچ دارند عالی است. اما به محض اینکه سرور، UPS رکمونت یا ذخیره‌ساز در کار باشد، به رک ایستاده نیاز دارید.

عمق؛ پارامتری که بیشترین اشتباه را دارد

سرورهای رکمونت معمولاً ۶۵ تا ۸۰ سانتی‌متر عمق دارند، به‌علاوه فضای کابل و اتصال برق پشتشان. رکی که ۶۰ سانتی‌متر عمق دارد، ممکن است ۴۲U باشد اما یک سرور استاندارد در آن جا نمی‌شود. قبل از خرید رک، عمق بزرگ‌ترین تجهیز فعلی و احتمالی را چک کنید و حداقل ۱۵ سانتی‌متر برای کابل‌های پشت اضافه کنید. برای اتاق سرور، عمق ۱۰۰ سانتی‌متر انتخاب امنی است.

ظرفیت بار

یک UPS با باتری داخلی می‌تواند چند ده کیلوگرم وزن داشته باشد؛ چند سرور و ذخیره‌ساز هم همین‌طور. ظرفیت بار استاتیک رک را چک کنید. قاعده چیدمان هم ساده است: سنگین‌ترها پایین. UPS و سرورهای سنگین در پایین رک، هم مرکز ثقل را پایین نگه می‌دارند هم خطر واژگونی را کم می‌کنند.

جریان هوا: چرا رک داغ می‌شود

تقریباً همه تجهیزات رکمونت شبکه و سرور هوا را از جلو می‌کشند و از پشت بیرون می‌دهند. کل مدیریت حرارتی رک بر همین یک اصل بنا شده است:

• درب جلو و عقب مشبک. درب شیشه‌ای تمام‌بسته، رک را به یک کوره تبدیل می‌کند مگر اینکه سیستم تهویه فعال داشته باشد.
• پنل پرکننده (Blanking Panel) در یونیت‌های خالی. بدون آن، هوای گرم پشت رک از فضاهای خالی به جلو برمی‌گردد و دوباره وارد تجهیزات می‌شود. این یکی از ارزان‌ترین اصلاحاتی است که دمای رک را به‌طور محسوس پایین می‌آورد.
• فاصله از دیوار پشت. رکی که به دیوار چسبیده، هوای گرمش جایی برای رفتن ندارد.
• کابل‌ها جلوی ورودی هوا را نبندند.

در اتاق‌های سرور با چند رک، الگوی راهروی سرد و گرم استفاده می‌شود: جلوی رک‌ها رو به هم (راهروی سرد، جایی که هوای خنک وارد می‌شود) و پشت رک‌ها رو به هم (راهروی گرم). این چیدمان ساده، کارایی سرمایش را بسیار بیشتر می‌کند.

یک نکته درباره فن سقفی رک: فن سقفی هوای گرم را از بالا بیرون می‌کشد، اما اگر تجهیزات از جلو به عقب تهویه می‌شوند، فن سقفی جایگزین جریان هوای درست نیست و گاهی الگوی جریان را به هم می‌زند. اولویت با درب مشبک و پنل پرکننده است.

چیدمان داخلی

الگویی که در بیشتر رک‌های اداری بهترین نتیجه را می‌دهد، از بالا به پایین:

1. پچ‌پنل‌های ورودی کابل افقی
2. یک نگهدارنده کابل افقی بعد از هر پچ‌پنل
3. سوئیچ‌ها، هر کدام نزدیک پچ‌پنل مربوطش
4. روتر و فایروال
5. فضای خالی
6. سرورها و ذخیره‌ساز
7. UPS در پایین

چیدمان یک‌درمیان پچ‌پنل و سوئیچ اجازه می‌دهد پچ‌کوردها کوتاه باشند — ۳۰ سانتی‌متر یا نیم متر — که هم رک مرتب می‌ماند هم جریان هوا باز. انتخاب درست پچ پنل و طول پچ‌کورد، بیشترین اثر را روی ظاهر و قابلیت نگهداری رک دارد.

برق در رک

• مدار مستقل. رک باید فیوز جداگانه داشته باشد تا مصرف‌کننده دیگری در ساختمان آن را نپراند.
• PDU رکمونت به‌جای سه‌راهی خانگی. PDU رکمونت ظرفیت مشخص، اتصال محکم و در نسخه‌های هوشمند، امکان سنجش مصرف دارد.
• تجهیزات با دو منبع تغذیه (سرورها و بعضی سوئیچ‌ها) باید به دو PDU مجزا وصل شوند، ترجیحاً از دو مسیر برق متفاوت. اگر هر دو به یک PDU وصل باشند، افزونگی منبع تغذیه بی‌معنی است.
• بار را حساب کنید. مجموع توان تجهیزات را با ظرفیت PDU و UPS مقایسه کنید. ظرفیت UPS را از فرمول «وات تقسیم بر ضریب توان» به VA تبدیل کنید. UPS باید حداقل ۲۰ درصد بیشتر از بار واقعی ظرفیت داشته باشد.

زمین و هم‌بندی

بخشی که تقریباً همیشه فراموش می‌شود و استاندارد TIA-607 به آن اختصاص دارد. بدنه رک باید به شینه زمین مخابراتی ساختمان وصل شود. سه دلیل دارد: ایمنی افراد در صورت نشت برق به بدنه، محافظت تجهیزات در برابر تخلیه الکتریسیته ساکن و صاعقه، و — اگر از کابل شیلددار استفاده می‌کنید — عملکرد درست شیلد. شیلدی که زمین نشده، به‌جای حذف تداخل، ممکن است آن را بیشتر کند.

امنیت فیزیکی

هر کسی که به رک دسترسی فیزیکی دارد، عملاً به شبکه دسترسی کامل دارد: می‌تواند دستگاهی را به پورت آزاد سوئیچ وصل کند، کابلی را جدا کند یا تجهیزی را ری‌استارت کند. رک باید قفل داشته باشد، کلیدش نزد افراد مشخص باشد، و اتاقش هم دسترسی کنترل‌شده. در شعبی که رک دیواری در راهرو نصب شده، این موضوع اهمیت بیشتری دارد.

پنج اشتباه رایج

1. رک پر از روز اول. هیچ جایی برای توسعه یا گردش هوا نیست.
2. درب شیشه‌ای بسته بدون تهویه. رایج‌ترین علت داغ شدن و ری‌استارت‌های «بی‌دلیل» سوئیچ.
3. پچ‌کوردهای بلند. کابل دو متری برای اتصال ده سانتی‌متری.
4. تجهیزات بدون پیچ روی هم. هم خطرناک است هم جریان هوا را می‌بندد.
5. بدون برچسب. در روز خرابی، ده دقیقه برای پیدا کردن یک کابل.

بیشتر این‌ها در بازدیدهای نگهداری پیشگیرانه قابل تشخیص و اصلاح‌اند، اغلب بدون خرید تجهیز جدید.

پایش رک: چه چیزی را اندازه بگیرید

رکی که پایش نمی‌شود، معمولاً وقتی خبر می‌دهد که یک تجهیز از کار افتاده است. چند حسگر ارزان این وضعیت را عوض می‌کنند:

• دمای ورودی هوا در سه ارتفاع: بالا، وسط و پایین جلوی رک. هوای گرم بالا می‌رود و تجهیزات بالای رک معمولاً گرم‌تر از پایین کار می‌کنند. اختلاف زیاد بین بالا و پایین، نشانه گردش معکوس هوای گرم است — معمولاً به دلیل نبود پنل پرکننده.
• رطوبت: رطوبت خیلی پایین خطر تخلیه الکتریسیته ساکن دارد و رطوبت خیلی بالا خطر میعان. هدف رایج در اتاق‌های تجهیزات، رطوبت نسبی میانه است؛ آنچه مهم‌تر از عدد دقیق است، پرهیز از نوسان شدید است.
• مصرف برق هر PDU: PDUهای هوشمند مصرف لحظه‌ای را نشان می‌دهند. افزایش تدریجی مصرف بدون اضافه شدن تجهیز، گاهی نشانه فن یا منبع تغذیه‌ای است که در حال از کار افتادن است.
• وضعیت UPS: سلامت باتری، درصد بار و رویدادهای قطع برق. بیشتر UPSهای رکمونت کارت شبکه دارند و می‌توانند هشدار بفرستند.
• حسگر درب: در شعب و فضاهایی که رک در دسترس افراد زیادی است، باز شدن درب رک یک رویداد امنیتی است.

همه این داده‌ها باید به یک سامانه مانیتورینگ برسند که هشدار بدهد، نه اینکه روی نمایشگر کوچک خود دستگاه بمانند. هشداری که کسی نمی‌بیند، عملاً وجود ندارد. این پایش بخشی از چیزی است که در نگهداری پیشگیرانه به آن اشاره کردیم: پیدا کردن خرابی پیش از وقوع.

پرسش‌های متداول

رک باید در اتاق جداگانه باشد؟

برای اتاق تجهیزات اصلی بله؛ به دلیل حرارت، سروصدا و امنیت. برای نقاط توزیع طبقات، رک دیواری قفل‌دار در محلی با تهویه مناسب کافی است.

دمای مناسب اتاق رک چقدر است؟

راهنمای ASHRAE برای ورودی هوای تجهیزات فناوری اطلاعات بازه ۱۸ تا ۲۷ درجه سانتی‌گراد را توصیه می‌کند. آنچه مهم است دمای ورودی هوای جلوی تجهیزات است، نه دمای کلی اتاق.

می‌توانم تجهیزات غیررکمونت را در رک بگذارم؟

بله، روی سینی ثابت. اما مطمئن شوید جهت تهویه آن تجهیز با جهت جلو به عقب رک هم‌خوان است؛ بعضی تجهیزات رومیزی هوا را از کنار می‌کشند.

رک نو بخریم یا رک فعلی را مرتب کنیم؟

اگر اندازه و عمق رک فعلی کافی است، مرتب کردن، اضافه کردن پنل پرکننده، نگهدارنده کابل و پچ‌کورد کوتاه، معمولاً بیشترین بهبود را با کمترین هزینه می‌دهد.

قدم بعدی

اگر رک شما داغ می‌شود، پر است یا کسی دیگر نمی‌داند کدام کابل به کجا می‌رود، بازدید فنی و مرتب‌سازی رک یکی از سریع‌ترین راه‌ها برای کاهش زمان عیب‌یابی است.

مشاهده خدمات پسیو شبکه و درخواست بازدید · تلفن: 021-74903